آموزش برنامه ریزی تولید با اکسل
اکسل یکی از نرم افزار های پر کاربرد مایکروسافت است که در مجموعه آفیس ارائه میشود. شما میتوانید بهترین برنامه ریزی ها را برای اواع کسب و کار ها داشته باشید. یکی از کاربرد های آن در تولید و برنامه ریزی تولید با اکسل است. شما میتوانید با استفاده از این برنامه در موضوع سازماندهی و قالب بندی البته مرتب سازی کلمات کمک بگیرید و این کار را بسیار آسان انجام دهید.
البته که این برنامه برای تحلیل کردن داده های سازماندهی شده کاربرد زیادی دارد این برنامه شما را از هرگونه خطا مبرا میکند و شما از آن برای تحلیل داده های آماری ، محاسبات ریاضی ، کشیدن جداول ، طراحی پیکسلی و نمودار ها با داده های زیاد و البته کسب درآمد استفاده میکنید. امروز قصد داریم با هم به صورت عملی یک پروژه برنامه ریزی تولید برای تولید ماکارانی را بنویسیم.
برنامهریزی تولید چیست و چه مراحلی دارد؟
برنامهریزی تولید فرآیندی است که تعیین میکند چه چیزی، در چه زمانی، با چه منابعی و به چه میزان باید تولید شود.
مراحل اصلی برنامهریزی تولید شامل موارد زیر است:
- پیشبینی تقاضا و سفارشها
- تخصیص منابع (نیروی کار، ماشینآلات و مواد اولیه)
- زمانبندی خطوط تولید و شیفتها
- کنترل موجودی و ثبت بازدهی تولید
- تحلیل عملکرد و گزارشگیری
اکسل به شما کمک میکند تمام این مراحل را در قالب فایلها و داشبوردهای تحلیلی ساده و دقیق پیادهسازی کنید.
کاربرد اکسل در برنامه ریزی تولید
اکسل ابزار منعطفی است که میتوان آن را برای اهداف مختلف برنامهریزی تولید بهکار گرفت، از جمله:
- مدیریت سفارشها و ظرفیت تولید: با ثبت دادههای سفارش، میزان تولید و ظرفیت ماشینآلات، میتوان زمانبندی دقیقی ایجاد کرد.
- کنترل موجودی مواد اولیه: با استفاده از توابع SUM و VLOOKUP میتوانید موجودی مواد را در لحظه بررسی کنید.
- زمانبندی شیفتها و تخصیص منابع انسانی: با جدولبندی روزها و ساعات کاری، میتوان بهرهوری تیم تولید را افزایش داد.
- تحلیل عملکرد تولید: اکسل امکان ترسیم نمودارها و گزارشهای ماهانه برای تصمیمگیری بهتر را فراهم میکند.
مزایای استفاده از اکسل در برنامهریزی تولید
استفاده از اکسل در مقایسه با نرمافزارهای سنگین ERP یا MRP چند مزیت بزرگ دارد:
- سادگی در یادگیری و اجرا
بدون نیاز به دانش برنامهنویسی یا نرمافزار خاص. - هزینه پایین
نیاز به هیچگونه مجوز گرانقیمت ندارد. - قابلیت شخصیسازی بالا
میتوانید جداول و فرمولها را دقیقاً مطابق فرآیند تولید خود طراحی کنید. - امکان تحلیل سریع دادهها
با چند تابع ساده میتوانید خروجیهای قدرتمند برای گزارشگیری تهیه کنید.
آموزش طراحی فایل برنامهریزی تولید در اکسل
طراحی یک فایل برنامهریزی تولید در اکسل کار سختی نیست. مراحل زیر را دنبال کنید:
- برگه اول: ثبت سفارشها و مشخصات محصولات (کد محصول، تعداد، زمان تحویل).
- برگه دوم: اطلاعات مربوط به ماشینآلات و ظرفیت تولید روزانه.
- برگه سوم: برنامه زمانبندی تولید روزانه یا هفتگی.
- برگه چهارم: گزارش نهایی تولید، درصد پیشرفت و میزان انحراف از برنامه.
با اتصال این شیتها از طریق توابعی مانند VLOOKUP یا INDEX-MATCH میتوانید یک سیستم یکپارچه برای مدیریت تولید طراحی کنید.
در قدم اول شما باید یک صفحه اکسل باز کنید .
به هر یک از این بخش های مستطیل شکل سلول گفته میشود هر سلول دارای یک مختصات سطری و یک مختصات ستونی است برای مثال این سلولی که انتخاب کردیم مختصات B2 را دارد .
شما میتوانید هر یک از بخش های پروژه خود را در یک sheet یا سند جدا قرار دهید برای باز کردن یک sheet جدید پایین سمت راست تصویر بر روی + کلیک کنید تا یک صفحه جدید برایتان باز شود .
همچنین میتوانید در بخش HOME فونت مورد نظر خود را انتخاب کنید در بالای صفحه کادر سفید رنگ نام فونت منتخب را بنویسید یا بر روی مثلث کناری بزنید تا لیست باز شود .
بعد از انتخاب فونت کنار آن اندازه مورد نظرتان را انتخاب کنید .
مراحل برنامه ریزی تولید با اکسل
- مرحله اول
در ابتدا شما باید برای پروژه تان یک تیتر مشخص کنید و بر اساس حجم و مقدار بخش هایی که پروژه شما قرار است داشته باشد میزان سطر ها را مشخص کنید در اینجا برای پروژه ای که در نظر داشتیم 12 * 3 خانه را انتخاب کردیم . که 12 خانه های A تا P و شماره های 1 تا 3 انتخاب شد .
بعد از انتخاب خانه های مورد نیاز میتوانید رنگ آن را عوض کنید سپس تیتر پروژه را در آن بنویسید .
- مرحله دوم
در این مرحله پروژه ما به 4 دسته تقسیم شد که شما باید با توجه به برنامه تولید خود این کار را انجام دهید قرار است هر یک از این بخش ها تیتر های جدا برای عملیات هایی باشند که میخواهیم در آینده روی آنها کار کنیم .
- مرحله سوم
در این محله پروژه مان را به چند ستون از داده فرمول و نتیجه تقسیم کردیم . که این عکس تنها مثالی برای پروژه فرضی میان است .
فرمولها و توابع کاربردی اکسل در برنامهریزی تولید
برخی از مهمترین توابعی که در فایلهای برنامهریزی تولید استفاده میشوند عبارتند از:
| نوع تابع | مثال | کاربرد |
| IF | =IF(B2>C2,”مازاد تولید”,”کمبود”) | تصمیمگیری شرطی |
| SUM / SUMIF | =SUMIF(A:A,”محصول A”,B:B) | محاسبه جمع بر اساس شرط |
| VLOOKUP | =VLOOKUP(A2,Sheet2!A:B,2,FALSE) | جستوجوی داده از جدول دیگر |
| COUNTIF | =COUNTIF(C:C,”تکمیل شد”) | شمارش موارد بر اساس وضعیت |
| AVERAGE | =AVERAGE(D2:D10) | میانگینگیری از بازدهی تولید |
این توابع به شما کمک میکنند در چند دقیقه وضعیت کلی تولید را تحلیل کنید.
مطالعه بیشتر: آموزش تابع IF در اکسل
استفاده از نمودارها و داشبورد در اکسل برای نمایش وضعیت تولید
یکی از قابلیتهای جذاب اکسل، ساخت نمودارها و داشبوردهای مدیریتی است.
شما میتوانید دادههای تولید را بهصورت تصویری نمایش دهید:
- نمودار ستونی: مقایسه تولید واقعی با هدف تعیینشده.
- نمودار دایرهای: نمایش درصد سهم هر خط تولید.
- نمودار خطی: روند تغییر تولید در طول ماه.
با ترکیب این نمودارها در یک داشبورد، میتوانید در عرض چند ثانیه عملکرد تولید را برای مدیران ارشد گزارش دهید.
محدودیتهای اکسل در برنامه ریزی تولید و راهکارهای بهبود آن
هرچند اکسل ابزاری قدرتمند است، اما برای برنامهریزیهای بسیار بزرگ یا چندکاربره محدودیتهایی دارد:
- احتمال بروز خطا در دادههای زیاد
- کندی عملکرد در فایلهای حجیم
- عدم پشتیبانی از چند کاربر همزمان
راهکار: برای رفع این محدودیتها میتوانید از قابلیتهای Power Query، Macros یا Google Sheets برای همکاری تیمی استفاده کنید.
نمونه فایل برنامه ریزی تولید با اکسل (قابل شخصیسازی)
یکی از بهترین روشها برای یادگیری، استفاده از یک نمونه فایل آماده است. در این فایل میتوانید موارد زیر را شخصیسازی کنید:
- محصولات و سفارشها
- ظرفیت خطوط تولید
- زمانبندی تحویل
- گزارشهای خروجی و نمودارها
اگر این فایل را با فرمولهای شرطی و توابع هوشمند ترکیب کنید، در واقع یک سیستم مدیریت تولید کوچک اما مؤثر خواهید داشت.
اکسل، برخلاف ظاهر سادهاش، یکی از بهترین ابزارها برای برنامهریزی و کنترل تولید است. با کمی دانش فرمولنویسی میتوانید از آن برای تحلیل ظرفیت، مدیریت مواد اولیه و گزارشگیری دقیق استفاده کنید.
مثال ساده در برنامه ریزی تولید با مایکروسافت اکسل
- برای مثال فرض کنید شما آشپز هستید پس پروژه شما مربوط به آشپزی است شما قرار است ماکارونی درست کنید پس در تیتر کلمه پخت ماکارونی را مینویسید .
- حال پروژه پخت غذایتان به چند مرحله رسیده است مرحله مواد غذایی شما در این قسمت تیتر مواد غذایی را مینویسید .
- مرحله دوم هزینه هاست که هزینه هایتان را مینویسید
- مرحله سوم کالری غذا را برسی میکنید
- داده مواد غذایی شما میتواند ماکارونی گوشت قارچ و… باشد
برای هزینه هم شما باید هزینه تک تک مواد را در داده اول با حجمی که از ان استفاده کرده اید در داده دوم بنویسید و سپس در بخش فرمول شما فرمول ضرب را قرار دهید تا اده های اول و داده های دوم شما در هم ضرب شود و نتیجه این عمل هزینه هر مواد است که بصورت جداگانه قابل مشاهده است .
در مرحله سوم کالری را نیاز داریم که برای داده باید مواد غذایی، داده دوم مقدار کالری هر غذا، و در مرحله فرمول ضرب قرار دهیم . نتیجه این عمل کالری مصرفی برای هر مواد را بدست می اورد.
اکنون شما یک داده آماری از پروژه پخت غذایتان دارید. که از این ویژگی اکسل در پروژه های بزرگتر در شرکت های معتبر استفاده میشود اما شما این قدرت را دارید تا از این امتیاز استفاده کنید .
اگر در حال حاضر از نرمافزار خاصی برای مدیریت تولید استفاده نمیکنید، اکسل نقطه شروعی عالی است. برای یادگیری کامل اکسل پیشنهاد میکنیم در دوره آموزش رایگان اکسل لایت کالج شرکت کنید.
دیدگاهتان را بنویسید